Misschien herken je dit: je bent zorgzaam, voelt je snel verantwoordelijk voor anderen en probeert vaak al vooraf te bedenken wat iemand nodig heeft. Op het werk, bij vrienden of binnen je gezin neem je snel actie vanuit die zorg en verantwoordelijkheid.
Hoewel de intentie goed is, kan dit behoorlijk wat energie kosten. Je denkt vooraf na over wat de ander mogelijk wil, analyseert achteraf hoe een gesprek is overgekomen of probeert problemen op te lossen nog voor iemand heeft aangegeven dat er een probleem is.
Daardoor ben je niet alleen bezig met je eigen gedachten, gevoelens en verantwoordelijkheden, maar ook met die van anderen. Dat kan zorgen voor extra stress en energieverlies.
Waarom vullen we zo snel in voor een ander?
De neiging om verantwoordelijkheid op te nemen voor wat anderen nodig hebben, kan samenhangen met perfectionisme, een sterk zorgend karakter of de angst om anderen teleur te stellen.
Het lijkt misschien behulpzaam om vooruit te denken, maar het kan ook averechts werken. Wanneer je voortdurend probeert te voorspellen wat iemand anders denkt, voelt of nodig heeft, blijft er minder ruimte over voor open communicatie.
Je hoeft namelijk niet alles vooraf te weten. Je kunt het ook gewoon vragen.
Onderzoek binnen de context van stress en burn out laat bovendien zien dat emotionele belasting een belangrijke rol kan spelen in hoe belastend we ons werk en onze omgeving ervaren.
Wat ligt binnen jouw invloed?
Ook de Cirkel van Invloed en Betrokkenheid van Stephen Covey biedt hier een interessant perspectief.
Sommige zaken liggen binnen jouw invloed: wat je zegt, welke keuzes je maakt, hoe je reageert en welke grenzen je stelt.
Andere zaken kun je niet controleren: wat iemand anders denkt, voelt, verwacht of uiteindelijk beslist.
Toch kunnen we enorm veel energie besteden aan die tweede categorie.
“Wat als ze dit verkeerd opvat?”
“Misschien verwacht hij eigenlijk dat ik…”
“Zou ze teleurgesteld zijn als ik nee zeg?”
“Had ik dat anders moeten formuleren?”
Hoe meer energie je besteedt aan zaken waarop je nauwelijks invloed hebt, hoe minder ruimte er overblijft voor datgene waarop je wél invloed kunt uitoefenen.
De sleutel: verantwoordelijkheid durven loslaten
Een interessante vraag om jezelf te stellen is:
“Hoe kan ik mijn energie meer bij mezelf houden?”
Dat betekent niet dat je plots geen rekening meer houdt met anderen. Het verschil zit in de verantwoordelijkheid die je opneemt.
In plaats van vooraf te bedenken wat iemand mogelijk wil of nodig heeft, kun je oefenen in het stellen van open vragen en luisteren naar het antwoord.
Je hoeft niet voor iemand anders te denken.
Je mag erop vertrouwen dat de ander zelf kan aangeven wat hij of zij nodig heeft.
Dat geeft niet alleen meer rust, maar zorgt vaak ook voor eerlijkere en duidelijkere communicatie.
NIVEA: Niet Invullen Voor Een Ander
Een eenvoudige reminder die hierbij kan helpen is NIVEA:
Niet Invullen Voor Een Ander.
Een klein potje NIVEA crème kan zelfs letterlijk als geheugensteuntje dienen.
Het idee sluit mooi aan bij het werk van BJ Fogg rond Tiny Habits: gedragsverandering hoeft niet altijd te beginnen met grote voornemens. Een klein en concreet signaal kan je helpen om op het juiste moment bewust een andere keuze te maken.
Wanneer je merkt dat je opnieuw begint in te vullen:
Stop even.
Stel de vraag.
Luister naar het antwoord.
En laat de verantwoordelijkheid vervolgens waar ze hoort.
Wat kun jij hieruit leren?
Herken je bij jezelf de neiging om voor anderen in te vullen wat ze nodig hebben? Sta dan eens stil bij deze vragen:
- Hoe vaak anticipeer ik op de behoeften van anderen zonder het hen te vragen?
- Wat kost mij dit aan tijd, energie of stress?
- Over welke zaken pieker ik terwijl ik er eigenlijk weinig invloed op heb?
- Hoe kan ik meer ruimte maken voor luisteren en open communicatie?
Een eerste stap kan heel eenvoudig zijn:
Stel de vraag, luister naar het antwoord en vertrouw op de ander.
Richt je energie op wat binnen jouw invloed ligt en oefen om los te laten wat daarbuiten valt.
Meer weten?
Merk je dat je veel verantwoordelijkheid draagt, moeilijk kunt loslaten of veel energie verliest aan wat anderen mogelijk denken of verwachten? Binnen loopbaanbegeleiding of stress en burn outbegeleiding kunnen we samen onderzoeken welke patronen daarin een rol spelen en hoe je daar anders mee kunt omgaan.
Meer over loopbaanbegeleiding Meer over stress en burn-outbegeleiding